Hoogsensitieve mensen (HSP) nemen meer prikkels waar en verwerken die dieper. Dat kan een mooie eigenschap zijn, maar ook overweldigend voelen. Zeker in drukke of chaotische situaties kan het gebeuren dat je overprikkeld raakt. Daarom is het belangrijk om de signalen van overprikkeling te herkennen én te weten wat je op zo’n moment kunt doen. Zie het als een vorm van EHBO: Eerste Hulp bij Overprikkeling.

Hoe herken je overprikkeling?

Overprikkeling ziet er voor iedereen anders uit, maar er zijn een aantal veelvoorkomende signalen. Denk aan:

• Je voelt je plotseling moe of leeggezogen
• Je hoofd voelt ‘vol’ of je kunt niet meer helder denken
• Je bent snel geïrriteerd of emotioneel
• Je voelt je opgejaagd of juist verdoofd
• Je kunt niet meer tegen geluiden, licht of andere mensen om je heen

Herken je één of meer van deze signalen? Dan is het tijd om even op de rem te trappen.

Wat kun je doen op het moment zelf?

Overprikkeling gaat meestal niet vanzelf over. Het is belangrijk om actief te ontprikkelen. (Van Der Neut, 2024).

Dit zijn een paar eerste hulp-tips:

• Stap uit de situatie – Ga even naar een rustige plek, hoe klein die ook is (bijvoorbeeld het toilet of een rustig hoekje).
• Adem diep in en uit – Focus je een paar minuten op je ademhaling. In door je neus, uit door je mond. Rustig en bewust.
• Sluit je zintuigen even af – Doe je ogen dicht, zet een zonnebril op of gebruik oordopjes om de prikkels van buitenaf te verminderen.
• Grond jezelf – Voel je voeten op de vloer, wrijf je handen over je benen of pak een voorwerp vast (zoals een steen of je sleutels) om in het ‘hier en nu’ te komen.
• Wees mild voor jezelf – Overprikkeling is geen teken van zwakte. Het is je systeem dat aangeeft dat het te veel is geweest.

Een persoonlijk EHBO-plan

Iedereen ervaart HSP anders. Wat voor de één werkt, hoeft voor de ander niet te helpen. Daarom is het slim om een persoonlijk EHBO-plan te maken. Schrijf voor jezelf op:

• Wat zijn mijn signalen van overprikkeling?
• Wat helpt mij om tot rust te komen?
• Welke plek(ken) kan ik opzoeken als ik me moet terugtrekken?
• Wie kan ik eventueel om hulp vragen?

Met zo’n plan ben je beter voorbereid op lastige momenten en kun je sneller herstellen.

Ben je op zoek naar meer rust of verdieping? Bekijk dan ook onze pagina Rust & Reflectie voor aanvullende oefeningen en inzichten